کتاب نقد ادبی در سبک هندی اثر محمود فتوحی | پژوهشی جامع درباره نظریه و نقد شعر عصر صفوی

کتاب نقد ادبی در سبک هندی نوشتهٔ محمود فتوحی، پژوهشی تخصصی دربارهٔ اندیشه‌های ادبی، شیوه‌های نقد شعر و تحولات نظریهٔ ادبی در دورهٔ صفویه است. این اثر با بررسی متون فارسی میان سال‌های 900 تا 1200 هجری قمری، به شناخت یکی از دوره‌های مهم تاریخ شعر و نقد ادبی فارسی کمک می‌کند؛ دوره‌ای که در آن، مباحث مربوط به معنا، مضمون‌سازی، شیوهٔ بیان و ارزش‌گذاری شعر جایگاه ویژه‌ای داشتند.

بررسی سبک هندی و اندیشه‌های انتقادی در ادبیات فارسی

در این کتاب، محمود فتوحی به بررسی فضای ادبی ایران و هند در عصر صفوی می‌پردازد و نشان می‌دهد که منتقدان و صاحب‌نظران آن دوران چگونه دربارهٔ شعر، زبان، معنا و معیارهای ارزش ادبی اندیشیده‌اند. موضوعاتی مانند تعریف شعر، رابطهٔ دین و شعر، گزینش و ارزیابی آثار منظوم، نقد اصلاحی، سرقت ادبی، توارد، ابتذال و نسبت لفظ و معنی، از محورهای اصلی پژوهش هستند.

یکی از بخش‌های مهم کتاب، بررسی رابطهٔ علم بلاغت با نقد ادبی است. نویسنده ضمن معرفی اصول و نظریه‌های مطرح‌شده در آثار بلاغی، به نوآوری‌های صاحب‌نظران این حوزه توجه می‌کند و مرز میان نظریه‌پردازی ادبی و ارزیابی انتقادی شعر را مورد بررسی قرار می‌دهد.

معرفی منتقدان برجستهٔ دورهٔ صفوی

کتاب در بخش دیگری به بررسی تذکره‌های شاعران و شیوهٔ ارزیابی شعر در این منابع اختصاص دارد. همچنین زندگی، آثار و روش نقد پنج چهرهٔ برجسته، یعنی منیر لاهوری، شیدا فتحپوری، حزین لاهیجی، خان آرزو اکبرآبادی و غلام‌علی آزاد بلگرامی، به تفصیل بررسی می‌شود.

در پایان نیز مجموعه‌ای از اصطلاحات و واژگان نقد ادبی در متون عصر صفوی گردآوری شده است؛ بخشی که می‌تواند برای پژوهشگران ادبیات فارسی و علاقه‌مندان به اصطلاح‌شناسی نقد ادبی سودمند باشد.

چرا این کتاب اهمیت دارد؟

«نقد ادبی در سبک هندی» صرفاً معرفی یک سبک شعری نیست؛ بلکه به بررسی دستگاه فکری و معیارهایی می‌پردازد که شاعران، منتقدان و نظریه‌پردازان ادبی برای فهم و ارزیابی شعر به کار می‌گرفتند. این ویژگی، کتاب را به منبعی ارزشمند برای مطالعهٔ تاریخ نقد ادبی فارسی و شناخت پیوند میان شعر، بلاغت و اندیشه در عصر صفوی تبدیل می‌کند.

مشخصات کتاب

• عنوان: نقد ادبی در سبک هندی
• مؤلف: محمود فتوحی
• ناشر: سخن
• زبان: فارسی
• سال چاپ: 1385
• نوبت چاپ: اول
• تعداد صفحات: 430 صفحه
• قطع: وزیری
• نوع جلد: گالینگور
• شابک 13 رقمی: 9789643721749
• موضوع: نقد ادبی، سبک هندی، تاریخ ادبیات فارسی و نظریهٔ ادبی

این کتاب چاپی با جلد گالینگور، انتخابی ارزشمند برای استادان و دانشجویان ادبیات فارسی، پژوهشگران شعر کلاسیک و علاقه‌مندان به تاریخ اندیشه و نقد ادبی است.