کتاب باور درمانی

اثر ابراهیم خواجه‌نوری

کتاب باور درمانی نوشته ابراهیم خواجه‌نوری، خودآموزی در زمینه روان‌شناسی عملی و خودشناسی است که با زبانی ساده به بررسی نقش باورها در شکل‌گیری افکار، قضاوت‌ها و رفتار انسان می‌پردازد.

باور چیست و چگونه در ذهن انسان شکل می‌گیرد؟ چرا بعضی عقاید را حقیقتی قطعی می‌دانیم و بر اساس آنها درباره خودمان، دیگران و اتفاقات زندگی قضاوت می‌کنیم؟ کتاب باور درمانی تلاش می‌کند به این پرسش‌ها پاسخ دهد و خواننده را متوجه تأثیر باورهای شکل‌گرفته در طول زندگی کند.

از دیدگاه مطرح‌شده در کتاب، باور یا عقیده فکری است که انسان درستی آن را پذیرفته و به‌عنوان حقیقت مسلم در نظر گرفته است؛ بنابراین باورها می‌توانند مانند معیارهایی در ذهن عمل کنند و برداشت ما از خوب و بد، درست و نادرست و حتی وقایع پیرامونمان را تحت تأثیر قرار دهند.

نویسنده یکی از نخستین سرچشمه‌های شکل‌گیری باور را خانواده، مدرسه، محیط و فرهنگ جامعه می‌داند. کودک در آغاز زندگی معیار مشخصی برای خوب و بد ندارد و به تدریج از اطرافیان خود می‌آموزد که چه چیزهایی مطلوب یا نامطلوب تلقی می‌شوند. بخشی از این باورها ممکن است سال‌ها و حتی تا پایان زندگی همراه فرد باقی بمانند.

موضوع دیگری که در کتاب مورد توجه قرار می‌گیرد، تلقین، تبلیغات و تکرار است. تکرار مداوم یک فکر یا پیام می‌تواند باعث شود یک عقیده بدون بررسی عمیق در ذهن فرد تثبیت شود. نویسنده همچنین به مفهوم شست‌وشوی مغزی و نقش تلقین و تکرار در شکل‌گیری باورهای راسخ اشاره می‌کند.

کتاب در ادامه به منشأهای دیگری برای شکل‌گیری باور می‌پردازد؛ از جمله گرایش انسان به نقطه مقابل چیزی که از آن نفرت دارد. در مقابل، نویسنده کشف حقیقت از طریق تجزیه‌وتحلیل، بررسی و دوباره‌سنجی را راهی صحیح‌تر برای شکل‌گیری باور معرفی می‌کند و بر ضرورت بازنگری در باورهای قدیمی تأکید دارد.

به این ترتیب، باور درمانی صرفاً درباره ایجاد باورهای جدید نیست؛ بلکه خواننده را به پرسش کردن درباره باورهایی دعوت می‌کند که از خانواده، جامعه، محیط یا تجربه‌های گذشته به ارث برده است. اینکه یک باور از کجا آمده، چگونه شکل گرفته و آیا پس از بررسی دوباره همچنان باید آن را پذیرفت، از پرسش‌های مهمی است که در مسیر کتاب مطرح می‌شوند.

درباره ابراهیم خواجه‌نوری

ابراهیم خواجه‌نوری نویسنده، روان‌شناس، روزنامه‌نگار و سیاست‌مدار ایرانی بود که در اسفند 1279 خورشیدی متولد شد و در سال 1370 در تهران درگذشت.

او تحصیلات مقدماتی خود را در تهران گذراند و سپس در مدرسه سن‌لوئی تحصیل کرد و زبان فرانسه را به‌خوبی فراگرفت. خواجه‌نوری در دوران تحصیل با چهره‌هایی همچون محمد حجازی، نصرالله فلسفی و محمد سعیدی همدرس و دوست بود. این چهار نفر بعدها وارد وزارت پست و تلگراف شدند و برای ادامه تحصیل به فرانسه رفتند.

ابراهیم خواجه‌نوری در طول فعالیت خود آثار متعددی در زمینه‌های روان‌شناسی، مسائل اجتماعی و ادبیات به نگارش درآورد و در میان نویسندگان و روزنامه‌نگاران معاصر ایران شناخته شده بود.

باور درمانی برای علاقه‌مندان به روان‌شناسی عملی، خودشناسی و بررسی تأثیر باورها بر نگرش و رفتار انسان، اثری قابل تأمل است و خواننده را به بازنگری و دوباره‌سنجی باورهایی که در طول زندگی پذیرفته است دعوت می‌کند.